Jaargang 54, Editie 11/12, November/December 2004

Ben Krabbendam

De heer J.G.B. Krabbendam, secretaris in het dagelijks bestuur, heeft deze functie neergelegd. Hij zal aanblijven als commissaris Voeksnieuws, een functie die al geruime tijd vacant was en die hij in die periode waarnam. Tot zijn opvolger als secretaris van het dagelijks bestuur heeft het hoofdbestuur in zijn vergadering van 9 september jl. per 1 oktober 2004 benoemd de heer W.B. Hartlieb, wonende te Nootdorp.

Wim Hartlieb

In de mededeling staat de gebruikelijke informatie over het duurtetoeslagenbeleid van het Shell Pensioenfonds, zoals dat geldt vanaf maart 2001. Er staan echter ook twee zinnen over indexatie in deze mededeling die u niet eerder hebt gezien. Deze zinnen komen voor in de zogenaamde Hoofdlijnennotitie van de overheid over de nieuwe Pensioenwet. Het duurtetoeslagenbeleid is niet gewijzigd en wordt onverkort door het Pensioenfonds toegepast. Met de woorden van de Hoofdlijnennotitie: “het ambitieniveau van Shell Pensioenfonds blijft het waardevast houden (indexatie) van de pensioenen.”

De nieuwe Pensioenwet wordt op dit moment voorbereid. Voorschriften voor communicatie en voorlichting aan deelnemers vormen een belangrijk onderdeel van deze nieuwe wet. De voorbereiding van het wetsvoorstel duurt langer dan voorzien. Daarom heeft de overheid alvast deze Hoofdlijnennotitie gepubliceerd.

In de Hoofdlijnennotitie komt onder andere de indexering van pensioenuitkeringen (duurtetoeslagen) aan de orde. Een pensioenfonds met een voorwaardelijk indexatiebeleid moet helder en duidelijk over indexatie en het indexatiebeleid communiceren met de deelnemers. Het Shell Pensioenfonds kent een voorwaardelijk indexatiebeleid. De Hoofdlijnennotitie schrijft een specifieke zin voor, die pensioenfondsen in dat geval bij de communicatie met de deelnemers moeten gebruiken: “De indexatie van uw pensioen is voorwaardelijk; er is geen recht op indexatie en het is ook voor de langere termijn niet zeker of en in hoeverre indexatie zal plaatsvinden”. Daarom las u deze zin dit jaar in Voeksnieuws.

De tweede nieuwe zin was: “Er is voor indexatie niet gereserveerd”. Volgens de Hoofdlijnennotitie moet het pensioenfonds duidelijk aan de deelnemers laten weten of er voor indexatie wordt gereserveerd. Het Shell Pensioenfonds financiert indexatie sinds jaar en dag uit de beleggingsopbrengsten. Er wordt niet voor indexatie gereserveerd.

Het Shell Pensioenfonds vindt heldere en duidelijke informatie aan en communicatie met zijn deelnemers belangrijk. Deelnemers zullen daarom in de toekomst meer informatie ontvangen over diverse aspecten van de pensioenregeling en het pensioenfonds.

Teamwork

De vergadering wordt geopend om 10.30 uur, keurig op tijd zoals we dat kennen van voorzitter Rob Knopperts. Kort staat hij stil bij de gebeurtenissen van 11 september, drie jaar geleden. Kijkend uit het raam naar de skyline van Amsterdam krijg ik even een wat onbehagelijk gevoel. Gezien het aantal aanwezigen en de substantiële afmetingen van de vergadertafel is het geen eenvoudige opgave om het roer stevig in handen te houden. Daar komt bij dat door het ontbreken van een geluidsinstallatie een groot stemvolume en een goed gehoor nodig waren om goed te kunnen participeren in de discussies. Onze voorzitter heeft daar geen problemen mee, maar ik heb de indruk een aantal van de aanwezigen helaas wel.

De hiervoor vermelde rapportages/presentaties hadden de kwaliteit zoals we die kennen uit ons vorige bestaan. Kort en bondig en een aantal duidelijke aanbevelingen voor het vervolgtraject. Daartoe uitgenodigd door de voorzitter mocht iedereen die dat wilde z'n zegje zeggen. Daar werd dankbaar gebruik van gemaakt. Deze impressie is niet bedoeld om op details van de discussies in te gaan. Wel is er een observatie die ik niet onvermeld wil laten. Uit de “toon” waarop bij tijd en wijle de discussie gevoerd werd, leek het alsof er nog steeds een gevoel heerst van een wij (de Regio’s) en jullie (het DB). Ik herinner mij toen ik voor het eerst een HB-vergadering bijwoonde (december 2002), dat men het had over het afleggen van de “Haagse” veren. Dat zei mij toen niet zoveel, nu wel. Ook deze keer herinnerde Rob de aanwezigen eraan dat een dergelijk gevoel ongewenst is: “We zijn een landelijke vereniging met één beleid”. Het komt mij voor dat de metafoor van de Voeks Constellation meer dan ooit z’n waarde bewijst. Als we de Connie veilig door het toekomstige slechte weer willen loodsen, dan moet de bemanning (HB) als één team de koers bepalen. Dat vereist samenwerken. In dat kader kregen de regio-afgevaardigden huiswerk mee. Bestudeer en bespreek de aanbevelingen van de CFBV en rapporteer het resultaat aan het DB, uiterlijk 15 oktober.

Last but not least, Paul Koopman bleek een boeiend verteller over het totstandkomen van het Voeksnieuws. Een snelle enquête onder de aanwezigen bevestigde zijn observatie dat nog maar weinig leden het Open Forum op de internet-website van Voeks bezoeken. Ga er eens kijken. Er wordt ook nog steeds gezocht naar een forumredacteur. Wie meldt zich ? Er was ook zeer verheugend nieuws. Er heeft zich een vervanger voor Ben Krabbendam gemeld als secretaris van het DB (zie elders in dit Voeksnieuws).

Om 15.00 uur waren we uitvergaderd. Degenen die met openbaar vervoer waren gekomen, togen richting Amsterdam Centraal. De oversteek naar het station met de IJ-pont gaf ons de gelegenheid om even lekker uit te waaien en eventueel verhitte gemoederen af te laten koelen. We ontmoeten elkaar weer op 9 december, dan gaan we het resultaat van ons huiswerk evalueren en dat zou best eens spannend kunnen worden.

Marius Bello,
voorzitter regio Haarlem/Alkmaar

De behoefte om iets anders te hebben dan je buurman heeft is vrij universeel, maar in de Verenigde Staten heeft men daar waarschijnlijk meer geld voor over dan elders. Dat geldt zeker voor de automobiel. Grappig is dat men iets bijzonders zoekt, maar tegelijkertijd mee wil doen met de heersende mode. In de jaren vijftig van vorige eeuw werden Amerikaanse auto’s niet alleen alsmaar groter, ze kregen ook staartvinnen en andere raket-gerelateerde versierselen. In Europa was Mercedes een van de weinigen die meedeed met een halfslachtige staartvin, maar toen was inmiddels het modeverschijnsel in Amerika al weer veranderd. Daarna werd Amerika minder toonaangevend, totdat Chrysler zo’n twintig jaar geleden als alternatief voor de stationcar uitkwam met de minivan, in Europa aangeduid met ruimtewagen. Dat voorbeeld werd al snel door andere fabrikanten nagevolgd, maar zo’n 10 jaar geleden veranderde de mode hier opnieuw. Het imago van de ruimtewagen was inmiddels veranderd van vooruitstrevend naar oubollig, men wilde iets sportiefs met meer vermogen, en de SUV (‘sport utility vehicle’) werd geboren. Het idee was dat je met de vierwielaandrijving en de grotere wielen de wildernis in kon, maar dat deed bijna niemand, en zeker niet met de goedkopere tweewielaandrijving. De nadelen van de SUV zoals het grotere risico van omvallen als gevolg van het hoge zwaartepunt, en het veel hogere benzineverbruik door het grotere gewicht werden op de koop toe genomen. Het SUV-modeverschijnsel werd snel mondiaal omdat, in tegenstelling tot de eerdere staartvinnenmode, nu bijna alle grote automerken dit soort voertuigen in allerlei maten gingen produceren. De kleinere SUV’s zijn wat gebruiksvriendelijker en lijken meer op verhoogde stationcars, maar aan de andere kant van het spectrum vind je extremen als de Hummer, een niet-militaire variant van de Humvee die regelmatig te zien is op krantenfoto’s van de oorlog in Irak, doorgaans in een minder benijdenswaardige situatie. ‘Governator’ Arnold Schwarzenegger heeft drie Hummers in de garage staan, en hij is niet de enige.

Een vervoermiddel dat je in Nederland niet gauw tegenkomt is de ‘stretched limo’, een uitgerekte luxueuze taxi voor de welgestelden. Er kunnen meestal niet meer dan vier tot zes passagiers in, maar die kunnen dan wel TV kijken en een drankje uit de goedvoorziene bar halen. Ze worden ook veel gebruikt voor bruiloften en partijen; door de lange wielbasis zijn ze heel comfortabel en ze maken geen scherpe bochten want dat kunnen ze niet. In de binnenstad van Amsterdam zou zo’n (on)ding al snel vastlopen. De SUV-mode heeft inmiddels ook de stretched limo’s bereikt, en je ziet nu de meest fantastische ‘stretched SUV’s’ en zelfs ‘stretched pick-up trucks’. Maar daar blijft het niet bij. Een SUV en een pick-up truck zijn van nature al hoog, maar de echte liefhebbers vinden dat niet hoog genoeg. Er zijn pakketten te koop waarmee je zelf eenvoudig zo’n voertuig kunt verhogen, en er is niemand die je dan tegen houdt om de openbare weg op te gaan. Je moet er niet aan denken dat je met je gewone luxe auto wordt aangereden door zo’n hoog monster. Het zotte is echter dat er ook liefhebbers zijn die hun voertuigen juist verlagen door er veel kleinere wielen op te zetten. Bij dat ontwerp is het dan wel gebruikelijk dat die wieltjes buiten het voertuig dienen uit te steken.

Een andere categorie merkwaardige voertuigen wordt gevormd door de ‘hot rods’. Dit zijn in oorsprong antieke Amerikaanse auto’s, veelal van vóór de tweede wereldoorlog, die volledig worden verbouwd en voorzien van een moderne aandrijving en een krachtige motor. Ze zijn doorgaans verlaagd en leveren een bizar en pijnlijk schouwspel, vooral voor de liefhebbers van ‘echte’ antieke auto’s. Als ik in mijn originele Singer door het dorp knor zwaait iedereen naar me, en het doet me veel genoegen dat ik me kennelijk niets hoef aan te trekken van de heersende mobiele modegrillen.

Pim Visser
E-mail: pimvisser@thegateway.net

De Amerikanen hebben van oudsher Europa als de ‘oude wereld’ beschouwd. Nu hebben ze daar een reden temeer voor, want Europa vergrijst veel sneller dan de VS. Door de recente uitbreiding bevat de Europese Unie nu 455 miljoen inwoners - aanzienlijk meer dan de 295 miljoen van de VS. Maar in 2050 zullen beide ongeveer een gelijk aantal inwoners hebben: 425 miljoen. De belangrijkste reden is het geringe aantal kinderen dat in Europa geboren wordt - in bijna alle EU-staten ver beneden 2 kinderen per vrouw, en dus ver beneden de ‘vervangingswaarde’. De langere levensduur draagt ook een steentje bij aan de vergrijzing van de bevolking in de ontwikkelde landen, maar het geringe aantal nakomelingen is in Europa de hoofdoorzaak. Een van de gevolgen is het stijgen van de gemiddelde leeftijd: in Duitsland zal die in 2050 al 47 jaar zijn, in Italië zal al in 2025 de gemiddelde leeftijd 50 zijn. De VS, de grote concurrent op het wereldeconomische toneel, kent dit probleem in veel mindere mate.

Europa’s snelle vergrijzing zal vervelende economische gevolgen hebben. Om te beginnen zullen er steeds minder werkers zijn. Minder werkers betekent teruglopende economische activiteit en uiteindelijk minder welvaart. Met het teruglopende aantal werkers gaat een toename van het afhankelijke deel van de bevolking gepaard. In Italië zal de afhankelijkheidsgraad toenemen van 32% nu tot 67% in 2050. Soortgelijke projecties gelden voor bijna alle EU-landen. Zo’n grote afhankelijkheid van de ouderen en minder validen zal niet alleen budgetproblemen opleveren, maar het is twijfelachtig of de overgebleven actieven zo’n groot beslag op hun inkomen zullen accepteren. Kosten voor de oude dag in de vorm van pensioenen, ziektekosten en verzorging zullen de pan uit rijzen en een steeds groter deel van de staatsuitgaven vergen. Een belastingrevolte is niet geheel denkbeeldig.

Wat eraan te doen? Een mogelijkheid is de demografische ontwikkeling om te buigen door het importeren van werkers. Maar de grootte van het probleem maakt zo’n oplossing politiek onhaalbaar: in Duitsland, bijvoorbeeld, zouden in de komende 50 jaar 3 tot 4 miljoen werkers per jaar het land ingelaten moeten worden. Een andere oplossing is het verhogen van het aantal kinderen. Hierop gerichte maatregelen, zoals het makkelijker maken dat vrouwen werken en blijven werken ondanks het moederschap kunnen enig succes hebben, maar de grootte van het effect blijft relatief gering. De wens is hier namelijk de moeder van de gedachte, en onderzoek wijst uit dat de Europese vrouw geen groot aantal kinderen wenst, gemiddeld zelfs minder dan 2 in een land als Duitsland.

Zoals de Economist stelt moet er een economische oplossing worden gevonden. Verhoging van de productiviteit is onwaarschijnlijk gezien de steeds ouder en dus ook steeds minder innovatief wordende bevolking. Blijven er twee oplossingen over: het verhogen van de participatiegraad van de mogelijk werkende bevolking aan het productieproces (minder werklozen en andere uitvallers), en het verhogen van de leeftijd waarop men met pensioen gaat. Deze economische remedies zullen hard aankomen, maar zijn van vitaal belang wil Europa niet een achtergebleven gebied worden. Tot zover de Economist. Het spreekt vanzelf dat de concrete maatregelen van de Nederlandse regering op dit vlak en de parlementaire behandeling daarvan buiten het bestek van Voeksnieuws vallen.

R.M.

Wat en hoe?
Brochures aanvragen via www.thomascook.nl/brochures of telefonisch via: (072) 5766676. Het volledige reisaanbod vindt u op www.neckermann.nl en www.vrijuit.nl. Tevens staan hier vele foto’s van bestemmingen en kunt u controleren of de door u gewenste vakantie nog beschikbaar is. Op een vakantie van Vrij Uit en Neckermann krijgt u 8% korting. Dit geldt alleen als u telefonisch boekt via het nummer (023) 5135567. U krijgt geen Shell-korting bij een reisbureau. Geef aan het begin van het gesprek duidelijk aan dat u van de kortingsregeling gebruik wilt maken en noem één van de volgende codes:

• Neckermann vakantie (met annuleringsverzekering) 5041;
• Neckermann vakantie (zonder annuleringsverzekering) 5051.
• Vrij Uit vakantie 9900.

Maar er gaat ook wel eens wat mis. De mislukte metamorfose van Mr. Jike tot Mr. Vapona en terug is nu wel bekend. Maar ook de illustratie bij de Bijbabbel van Mr. Jike in het septembernummer klopte niet met de tekst, zo schreef ons een trouwe lezeres en Jike-fan, mw. B.J.Th. van Linden-Ikink te Voorburg. Er was opgepast op een Hollandse herder, en wat moest dan zo’n overigens prachtige, kwijlende kop van een Newfoundlander erbij. Die had weer beter in het spoor der Vikingen van Herman van Laar gepast. Dan was er Wim de Bruijn, secretaris van regio Het Sticht, die vroeg waarom wij al een paar keer het fruitbaasje van Tiel in zijn regionieuws hadden geplaatst, terwijl Flipje toch ereburger van de regio Arnhem is. We blijven ons best doen en uw vriendelijke commentaren houden ons scherp.

Initialen of voornamen
Opmerkzame lezers zullen geconstateerd hebben dat we kortgeleden de naamsvermelding van redacteuren en medewerkers in de colofon op pagina 2 aan de tijd hebben aangepast. De initialen zijn vervangen door de voornamen, ook wel roepnamen genoemd. Vooral ouderen hebben al heel wat veranderingen op dit gebied meegemaakt. Ik ben begonnen in een tijd dat jonge mannen bij hun achternaam werden aangesproken, jonge vrouwen bij hun voornaam (behalve verpleegsters in het ziekenhuis; die werden door hun cheffin bij de achternaam geroepen, wat heel akelig klonk), en iets oudere vrouwen waren ‘juffrouw’. Zoals bekend werden ‘mevrouwen’ uit de actieve dienst verwijderd. Het criterium ‘getrouwd’ dat bepalend was voor ‘mejuffrouw (mej.)’ of ‘mevrouw (mevr.)’, heeft allengs zijn betekenis verloren met als resultaat het onuitsprekelijke ‘mw.’ in geschreven teksten. Maar nu is het dus allemaal voornamen geblazen voor wie eraan mee wil doen. Natuurlijk zijn er nog altijd subtiliteiten aan verbonden zoals het al dan niet tutoyeren (dit gaat niet automatisch samen met het gebruik van voornamen), al lijkt de jeugd daar steeds minder gevoel voor te hebben. Je mag al blij zijn als ze je met ‘hallo’ begroeten. En de volgende zinnen uitgesproken door TV-presentatoren: “Aan tafel de minister-president, Gerrit Zalm. Meneer Zalm, vindt u ook niet dat …” klinken steeds archaïscher. Maar goed, we gaan dus met onze tijd mee en stiekem voelen we ons daar weer een beetje jonger door. Mag het?

Dit is een wel erg lange inleiding om weer een redactionele vergissing te rectificeren. De Zuid-Afrikaanse foto’s afgedrukt in het vorige nummer waren afkomstig van J.A. van der Velde, zonder nadere geslachtsaanduiding. Zonder het te verifiëren nam ik aan dat het om een heer ging en zo kwam het ook in Voeksnieuws. Maar er was sprake van een inzendster, zo bleek toevallig later. Oude reflexen mijnerzijds kennelijk. En weer een stapje gezet op de levenslange leerweg.

Wel of geen Voekslid
Sinds de vorige rapportage is nog een drietal reacties binnengekomen, waarvoor onze hartelijke dank. De eerste is van iemand uit Ermelo die slechts een korte tijd bij Shell in dienst is geweest, en wel van 1962 tot 1972 in Pernis. Juist toen hij zijn eerste koophuis in Rockanje had betrokken, werd zijn afdeling naar SNV in Rotterdam overgeplaatst. Hij zag zich toen, vooral vanwege de kinderen, genoodzaakt naar een andere werkgever om te kijken en dat werd ICI in Rozenburg waar hij verder carrière maakte. Hij had Shell leren kennen als een starre, inflexibele organisatie waar een dikke laag van middenkader de dienst uitmaakte en waar enig initiatief, als je dat nog had, op stuk liep. Maar uiteindelijk is hij ook bij ICI vervroegd afgevloeid. Terugziend heeft hij nergens spijt van en het enige dat hem nu nog aan zijn arbeidsverleden bij Shell herinnert is zijn pensioen en Voeksnieuws. En daarin leest hij het nieuws van de regio Apeldoorn!

Een andere oud-Pernisser die geen Voekslid is geworden geeft als reden op dat, nu hij zich in Helmond gevestigd heeft, hij daar bar weinig oud-collega’s zal ontmoeten. Daar komt nog bij dat zijn Shell-gevoel danig bekoeld is sinds hij te maken kreeg met Shell Groene Stroom. Toen zijn contract in maart jl. afliep heeft hij het niet verlengd en sindsdien verkeert hij in een kafkaëske situatie met onbegrijpelijke eindafrekeningen en onterechte inhoudingen van voorschotten. Nu hij in de krant heeft gelezen dat Shell zich al weer van de Groene Stroom business ontdaan heeft (zie het persbericht op het Prikbord van onze website www.voeks.nl), vreest hij helemaal naar zijn centen te kunnen fluiten. Maar daar heeft Voeks natuurlijk niets mee te maken, zo schrijft hij, en hij wenst ons een goede toekomst toe.

De laatste reactie waarover we hier rapporteren komt van iemand uit Hilversum die ons laat weten hoe het hem, mede gezien zijn voorgeschiedenis, vergaat als iemand die wèl Voekslid is geworden. In 1948 trad hij bij de BPM in dienst in Balikpapan. Contracten van 3 jaar met aansluitend 4 maanden Europees verlof wisselden elkaar af. Vanwege de kinderen heeft hij in 1955 geprobeerd naar Curacao of Venezuela te worden overgeplaatst maar dat werd niet toegestaan omdat hij een ‘re-entry permit’ voor Indonesië had. Helaas zag hij zich toen genoodzaakt om ontslag te nemen en een andere werkgever te zoeken. Dat lukte en hij bleef daar, ook met genoegen, tot aan zijn pensioen op 65-jarige leeftijd. Inmiddels was op z’n 53e zijn Shell-pensioen (rond f. 960,- per jaar) ingegaan en is hij Voekslid geworden. Eenmaal 65 ging hij de bijeenkomsten van de regio Gooi- en Eemland (later opgegaan in Het Sticht) bezoeken in de hoop daar hem bekende oud-Indischgasten te ontmoeten. Dat viel tegen... maar er ontstonden nieuwe contacten, nieuwe kennissen en nieuwe activiteiten. Helaas is vorig jaar zijn vrouw overleden maar hij probeert als alleenstaande zoveel mogelijk mee te doen. Ook is hij vol lof over de wijze waarop bij Voeks het welzijnswerk is geregeld. En tot slot: Shell heeft nog altijd een warm plekje in zijn hart.

Hiermee sluiten we de reeks. Nogmaals alle inzenders hartelijk dank. We respecteren ieders beweegredenen en blijven Voeksnieuws maken, ook voor de niet-leden.

P.K.

Mr. Jike

Zo komen de EP'ers en MF'ers elkaar regelmatig tegen op de vele golfcourses die Nederland rijk is. Daaruit is de gedachte geboren om deze twee verschillende bloedgroepen van eenzelfde Shell-lichaam eens in een wedstrijd de krachten te laten meten. De eerste confrontatie vond plaats in 2003 op de golfcourse Hooge Graven in Ommen. Daar bleek dat de MF'ers (misschien hadden ze meer tijd om te trainen toen ze nog werkten) de EP'ers ruimschoots de baas bleven. De MF-captain, Onno Renaud, wilde in zijn overmoed een grotere groep laten deelnemen en op 30 augustus 2004 sloegen 16 spelers van beide zijden af op de mooie Golf Course van "De Hoge Kleij" in Leersum. EP kon uit een groter arsenaal putten en had ook een aantal "jong" gepensioneerde golfers in zijn gelederen. Dit brak MF op, want de EP'ers waren heer en meester op het terrein en mochten 's avonds gedurende het gezellige diner "De Verschrikkelijke Beker" in ontvangst nemen. Wat zagen de heren in het kostuum er weer erg "Shell-achtig" uit!

Een ieder was ervan overtuigd dat dit golfgebeuren ook het volgend jaar zal moeten plaatsvinden om MF de kans te geven zich te revancheren. Om hun extra tijd voor het oefenen te geven, heeft EP zich bereid verklaard de organisatie voor 2005 op zich te nemen. Met veel genoegen zullen de "oudjes" aan deze dag terugdenken, ook nu bleek dat bepaalde verschillen tussen de ex-werknemers van MF en EP toch niet zo groot waren!

Aad Bol

De jaren vlogen voorbij en inmiddels waren alle mannen al met pensioen, toen tegen het eind van een bijeenkomst vorig jaar iemand zich realiseerde dat de Piefenclub in 2004 het tienjarig bestaan zou vieren. Eigenlijk zouden we dan iets speciaals moeten doen, bijvoorbeeld een paar dagen met elkaar in een hotelletje, vonden we.
“Ik weet wel een leuk hotel, daar zijn we al een paar keer geweest”, zei een Pief.
“Dan gaan we daar naar toe!” zeiden de anderen. “Waar ligt het, in Drenthe?”
“Nee, in Amalfi, bij Napels”.
“Dat mag geen bezwaar zijn” riepen we, inmiddels zoals gebruikelijk gesterkt door de nodige wijn.
Zo hebben we in september jl. met elkaar een aantal zeer genoeglijke dagen doorgebracht in Zuid-Italië met overdag wandelen en excursies en ’s avonds bridgen. Ook hier was het bier weer best en de wijn heel goed.
We weten alleen nog steeds niet of het drinken van wijn de kwaliteit van het bridge bevordert of dat dat alleen maar zo lijkt. Om het antwoord op deze brandende vraag te vinden zijn nog vele bijeenkomsten van de Piefenclub nodig…..

U weet nu tenminste dat er naast de vele belangrijke Shell-piefen ook enige gepensioneerde Piefen rondlopen.

Bram Roza
E-mail: a.g.a.roza@wxs.nl

Over taal geschreven: Hard of sterk?

Eerst de uitdrukking iets hard maken. In Van Dale staat: “een bewering hard kunnen maken: die met sterke argumenten kunnen staven, bewijzen, de waarheid ervan kunnen aantonen.” Ook de Woordenlijst Nederlandse Taal (1995) noemt het werkwoord hardmaken (als één woord). De uitdrukking heeft bestaansrecht gekregen, maar ik vind haar niet fraai. Het Stijlboek van de Volkskrant is het met mij eens: “hard maken: liever niet gebruiken”. Op de uitdrukking zich hard maken valt wél wat aan te merken. Deze overbodige uitdrukking staat sinds 1984 in Van Dale, met als verklaring: “onwrikbaar op zijn standpunt blijven”. Koenen zegt echter “met nadruk bepleiten”. Uit vele voorbeelden op het internet en in de media blijkt dat men weliswaar hard zegt, maar sterk bedoelt: ‘zich sterk maken voor iets of iemand’, oftewel ‘zich inspannen voor iets of iemand’. De verklaring van Van Dale lijkt mij dan ook onjuist. Naast ‘zich sterk maken voor’ bestaat ook ‘zich sterk maken dat’. Dat betekent: ‘ervan overtuigd zijn dat’. Ter illustratie een paar voorbeelden. Bij het huwelijk van Ruud van Nistelrooij en Leontien Slaats op 10 juli 2004 wilde pastoor Scheepers van Geffen geen televisiecamera in zijn kerk, ‘maar voor een webcam wilde hij zich wel hardmaken’. Wat eerder las ik ‘dat de liberalen zich begin vorige eeuw hard maakten voor het vrouwenkiesrecht’.

Iets langer geleden, in december 2000, schreef de ANWB in een brochure: “In 2001 maken we ons ook hard voor het verbeteren van de kwaliteit van het recreatiewater”, terwijl nota bene in de toelichting verderop stond dat de ANWB zich sterk maakt voor veilige, hygiënische en milieuvriendelijke stranden en jachthavens. Colgate schreef jaren geleden in zijn poetskalender: “Colgate maakt zich hard voor je tanden.” Alleen de treinkrant Sp!ts lijkt onderscheid te maken tussen zich hard maken en zich sterk maken. Enkele jaren geleden bepleitte het CDA het verstrekken van gratis condooms aan Afrikaanse landen. Sp!ts kopte toen: "CDA maakt zich hard voor condooms". Tot veler opluchting bracht dat de redactie van BNN niet op ideeën...

Frans Lisman
E-mail: f.lisman@worldonline.nl

Flitsen (4)

Uiteraard was ik royaal te vroeg weer terug bij de haven van Breksted en zag op een heuvel daarachter de begraafplaats met een piepklein kerkje liggen. Ik klom erheen, genoot van de serene rust en van het uitzicht en liep wat tussen de – soms zeer oude – graven rond. Ineens hoorde ik roepen en zag aan de andere kant van het kerkhof bij het kerkje een keurige heer staan die mij aanriep en wenkte. Bevreesd dat ik mij op verboden gebied bevond wilde ik mij verwijderen, maar zigzaggend tussen de zerken beende hij al naar mij toe. Hij hield een heel verhaal dat mij in de oren klonk als "reuzenzuuuurstok en ieder een uuuuulevel", en toen hij even onderbrak vroeg ik: “Do you speak English?” Hij keek een beetje glazig en zei: “English hè? Naj.” Toen pakte hij mij allervriendelijkst bij de arm en leidde mij naar het kerkje. Daarachter bleek een nog veel kleiner kapelletje te staan en daar trof ik een dame van zijn leeftijd en een jonge man, alsmede een enorme eikenhouten doodkist. In gebarentaal werd mij de situatie uitgelegd: even later zou er een uitvaartdienst beginnen, voordien moest de kist voorin de kerk gezet worden en die was hun drieën veel te zwaar. De dominee en zijn vrouw stelden zich dus aan de ene zijde op, de zoon en ik aan de andere kant en op een teken van de dominee tilden wij de kist, ieder aan een hengsel, op en droegen hem, voetje voor voetje schuifelend naar de gewenste plek in het kerkje. Daarna begonnen alle drie mij onstuimig te bedanken voor mijn hulp. Toen ik naar buiten kwam, zag ik mijn boot al naderen en rende de heuvel af. Het was de laatste boot die dag.

Toen ik de volgende dag thuiskwam, vroeg Nel enigszins routinematig: “En, goede reis gehad? Nog iets bijzonders beleefd?” “Neu”, zei ik even routinematig, “O, nou ja, ik heb nog als doodgraver gefungeerd.” “Je hebt wàt? riep zij.

Eugène Bruigom

Het volgende spel behoefde geen klopsignalen, maar bleek ons toch te machtig.

O/-
	♠ V 4 3 2 ♥ V B 6 3 ♦ A 10 4 3 ♣ B
♠ B 9 8 6 ♥ 4 ♦ B 9 7 6 ♣ V 10 8 7	Noord West Oost    Zuid	♠ H 5 ♥ A 10 9 8 2 ♦ H 5 2 ♣ 6 5 3
	♠ A 10 7 ♥ H 7 5 ♦ V 8 ♣ A H 9 4 2

Het biedverloop was als volgt:

O	Z	W	N
pas	1SA	pas	2♣
pas	2♦ 1)	pas	3SA 2)
allen passen

1) geen vierkaart hoog
2) we hebben samen 25 punten

Uitkomst ♥4
Een heel normale 3SA op het eerste gezicht, maar waar heel veel mis of goed kan gaan in afspel, uitkomst of tegenspel en waardoor een top of een nul je deel kan worden.

Bij SA moet je eerst slagen tellen: er zijn vier vaste slagen - 3 azen en ♣H - en er kunnen 2 hartenslagen ontwikkeld worden, dan moeten er dus nog 3 andere slagen bij versierd worden. Die kunnen uit de schoppen en de ruiten komen, beide kleuren hebben AV10-combinaties over de beide handen, en uit de klaveren. Er is weinig informatie van de verdeling bij de tegenstanders, alhoewel de uitkomst doet vermoeden dat de harten lengte bij west zit. De communicatie tussen de beide handen is ook niet duidelijk. Ik heb er een puinhoop van gemaakt, deed alles verkeerd en ging 2 down.

Het beste lijkt toch om gebruik te maken van de klaveren - daar kunnen 3 of zelfs 4 slagen uitkomen met een gunstig zitsel bij de tegenpartij. Bovendien heeft dat het voordeel dat de tegenstanders steeds terug moeten spelen en mogelijk slagen voor je ontwikkelen.

Dus harten door laten lopen naar de heer (O speelt de 8) en dan ♣2 naar de B in noord. West neemt met de vrouw en kan eigenlijk alleen ruiten na spelen. Oost neemt met de heer speelt de kleur door, bij gebrek aan beter. Zuid aan slag speelt nu ♣AH4. West komt aan slag met ♣10 heeft weer een probleem. Ruiten na geeft een gratis snit en een extra slag en schoppen na ontwikkelt een extra slag in die kleur. Oost/West maken alleen nog harten aas. De leider maakt zo 3 slagen in klaveren, 2 in harten, 3 of 2 in ruiten en 1 of 2 in schoppen. Contract met afgedwongen hulp van de tegenpartij!

Henk Mentink
E-mail: henkgmentink@cs.com

Cryptogram

De oplossing van het cryptogram uit VN 9/2004 luidt:
Horizontaal: 1. Bloempap; 5. Schaduw; 10. Ivoor; 11. Veen; 12. Barak; 13. Turen; 14. Curve; 15. Vlei; 16. Nappa; 17. Meier; 18. Provo; 19. Erve; 21. Epiek; 23. Strijd; 24. Asem; 25. Eraan; 26. Bewijs; 28. Inlas; 30. Toga; 31. Maggi; 32. Aorta; 33. Henna; 34. Huur; 36. Cupje; 37. Mini; 38. Renstal; 39. Dorpsgek.
Verticaal: 1. Balatum; 2. Offerdier; 3. Page; 4. Principe; 5. Spoorloos; 6. Herbenoembaar; 8. Wanklank; 11. V.N. vredesmacht; 20. Vraagspel; 22. Inwerking; 23. Stichter; 24. Antiheld; 27. Slavink; 29. Lonken; 35. Uier.

De volgende winnaars zijn uit de bus gekomen:
Mw. B.J. Wilmink, Noordwijkerhout
Dhr. H. Schoenmaker, Tynaarlo
Dhr. L. Hordijk, Rockanje
Van harte gefeliciteerd! De cadeaubon en de SHP-vakantiegids zijn reeds in hun bezit.

Nieuwe opgave

Horizontaal

Verticaal

1. Op afstand bediend (8) 5. Beweegbare sluiting (7) 9. Vrucht van de interest (5) 10. Wordt als laatste geveld (10) 11. Familie van de dar (4) 12. Hiermee vleien? (6) 13. Wapen in het nest (4) 16. Schietstoel, dreg, boei etc (16) 19. CAO-eis (16) 21. Vloerverwarming (4) 23. Afgesloten stadskwartier in het Midden-Oosten (6) 24. Boordsel van het uniform (4) 27. Heus hij had er plezier in (10) 28. Voordat reeds roem verkregen werd (5) 29. In dat geval moet gedotterd worden (7) 30. Wij en zij zijn overeengekomen (8)

1. Stoker (7) 2. Sago of touw? (10) 3. Voorwaarde is ... (4) 4. Hoewel!!! (16) 5. Kabelontvangst (16) 6. Schalks meisje in Oslo (4) 7. Een snertjongen (5) 8. Weergalm maar geen echo (8) 14. Allround voetballer (6) 15. Muzikaal eerbewijs (6) 17. Wankelbaarheid (10) 18. Hagelstenen (8) 20. Slochteren (7) 22. Dolk- of zwaardbergplaats (5) 25. Duitse N.V. in oprichting is gunstig op de beurs (4) 26. Eentonig en kleurloos (4)

Na gedurende 10 jaar de cryptogrammen voor Voeksnieuws te hebben verzorgd is de tijd gekomen om de fakkel over te dragen. Met veel plezier heb ik de cryptogrammen gemaakt. Maar nog leuker was om de oplossingen te ontvangen. Vaak waren ze met anekdotes en op- of aanmerkingen doorspekt. Ik zal ze missen! Nog éénmaal zie ik uw oplossingen graag tegemoet en nog éénmaal zal mijn echtgenote de winnaars uit de prijzenpot vissen. Het ga u goed!

Wim Lugtenburg

Links